Al negen keer trefzeker dit toernooi. Hij ramt de ene na de andere bal tegen de touwen. Schoten met precisie, dribbels en passes vol dreiging. Dat hij mét bal tot de gevaarlijkste spelers ter wereld behoort, weten we inmiddels allemaal.
Zonder bal kennen we vooral zijn diepteloopacties. Toch gebeurt er veel meer. Juist zonder bal dwingt hij verdedigers voortdurend tot lastige keuzes. En uit die keuzes ontstaan ruimtes, voor hemzelf én voor zijn teamgenoten.
Voor deze analyse keken we uitsluitend naar zijn aanvallende momenten zonder bal in de kwartfinale tegen Marokko. Hoe belangrijk is Mbappé zonder bal? Haalt hij daar het maximale uit? En misschien nog wel belangrijker: hoe kan Spanje dit voorkomen?
Hoe zijn diepteloopacties verdedigende structuren openbreken
Met zijn gevoel voor timing, het herkennen van ruimtes en natuurlijk zijn snelheid is Mbappé ontzettend gevaarlijk met zijn diepteloopacties. Iedere loopactie dwingt verdedigers tot een keuze, ook de minder gevaarlijke.
We analyseerden een aantal van zijn diepteloopacties. Wat ontstaat er en hoe kun je ze verdedigen?
In de eerste clip stapt Diop op tijd uit om de ruimte richting het doel af te schermen. Daardoor kan Mbappé niet direct de diepte richting het doel kiezen en maakt hij een loopactie naar buiten.
Dat is precies wat je wilt. Door hem naar buiten te dwingen, kan Diop weer druk zetten vanuit de richting van het eigen doel en krijgen zijn teamgenoten de tijd om mee te helpen. De organisatie blijft intact en Mbappé wordt verder van het doel gehouden.
In de tweede clip haalt Diop de passlijn binnendoor uitstekend weg. Dat is belangrijk, want anders staat Mbappé direct één-op-één met Mazraoui of zelfs met de keeper.
Idealiter blijft Diop daarna wel doorlopen met Mbappé. Doordat hij dat niet doet, moet Mazraoui overnemen en verandert de oorspronkelijke verdedigende structuur nét even.
Op zich staat Marokko vervolgens nog goed. Mazraoui haalt de binnenkant eruit, dwingt Mbappé naar buiten en Diop geeft rugdekking. Toch gaat het mis. Mazraoui kiest te vroeg voor de sliding, waarbij hij te veel richting de man glijdt in plaats van de ruimte. Dacht hij dat de organisatie nog niet goed stond?
In de derde clip zien we opnieuw hoe belangrijk het is om de as te beschermen.
Het gaat al vroeg mis wanneer Bouaddi niet op tijd afremt bij het doorstappen op Olise. Terwijl Olise zich omdraait met de bal, positioneert Mbappé zich tussen de linies. Op dat moment is het verleidelijk om vooral de passlijn naar Mbappé af te schermen. Toch ligt daar niet de prioriteit. De verdedigende middenvelder moet de as blijven beschermen.
Nu kan Olise door het midden versnellen, ‘moet’ Diop uitstappen én ontstaat er ruimte voor Mbappé om vanuit de ruimte tussen de linies in de rug van Diop te komen. Uiteindelijk wordt het buitenspel.
Een slimme loopactie van Mbappé, maar wel beter te verdedigen.
Ook in de vierde clip maakt de topspits weer een loopactie in de rug van Diop. Die probeert de passlijn naar hem eruit te halen en laat daarmee ruimte achter zich vallen. Precies die ruimte gebruikt Dembélé gretig.
De oplossing? Hetzelfde.
Bescherm de as. Blijf zo lang mogelijk in de oorspronkelijke structuur. Dwing Frankrijk naar de buitenkant.
Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Juist tegen een speler als Mbappé vraagt dit enorm veel discipline. Het is heel verleidelijk om te reageren op zijn loopacties. Toch is dit precies wat hij wil creëren. Zodra meerdere spelers uit positie worden getrokken, ontstaan er ruimtes waar spelers als Dembélé en Olise direct gebruik van maken. Ook geen koekenbakkers.
Tussen de linies dwingt hij al keuzes af, maar er ligt nog veel meer potentie
Naast zijn diepteloopacties zakt Mbappé regelmatig uit tussen de linies. Verdedigers en middenvelders staan dan steeds voor dezelfde vraag: dek je door en geef je mogelijk ruimte weg? Of laat je hem inspelen en geef je hem de kans om in een grote ruimte richting het doel te handelen?
Marokko liet regelmatig veel ruimte tussen de linies, maar ook op momenten dat die ruimte kleiner was, koos Mbappé slimme momenten om aanspeelbaar te worden. Opvallend genoeg haalde hij hier nog niet het maximale uit.
In de eerste twee clips biedt Kylian zich aan tussen de linies. Een goede keuze. Alleen is hij zich in beide situaties onvoldoende bewust van de ruimtes om zich heen. Zonde. Beide keren is goed te zien dat hier heel snel een zeer dreigende situatie uit had kunnen ontstaan. In clip één via Olise of Dembélé. In clip twee op dezelfde manier, alleen dan samen met Rabiot in plaats van Olise.
Tegelijkertijd waren er ook momenten waarop Mbappé uitstekend gepositioneerd stond, maar simpelweg niet werd gevonden. Clip drie laat zien welke potentie er nog ligt.
Daarnaast zakt hij soms zelf nog een linie verder uit. Dat is niet nodig. In onderstaande twee momenten is goed te zien dat hij daar te ver van het doel handelt om echt gevaarlijk te worden. Zijn grootste waarde tussen de linies ligt hoger op het veld, dicht bij het doel. Zeker met de toppers die naast hem voorin lopen, levert balbezit daar veel meer dreiging op.
Een mooie bonus om tijdens de wedstrijd tegen Spanje op te letten, is Dani Olmo in dit soort situaties.
Misschien wel de beste speler van het toernooi als het gaat om positie kiezen tussen de linies. Zijn lichaamshouding, zijn scanmomenten, zijn daadwerkelijke positie en vooral zijn constante focus richting het doel zijn van uitzonderlijk niveau.
Als Mbappé dit bestudeert en juist gaat toepassen tegen Spanje, maakt hij zichzelf bijna onbespeelbaar.
Positioneren om te scoren: de grootste kracht van Mbappé
Komt Mbappé in de buurt van het strafschopgebied, dan is hij nog maar met één ding bezig: scoren. Zoals bekend behoort hij tot de beste afmakers ter wereld. Reden voor hem om zich zo vaak mogelijk, zo goed mogelijk te positioneren om tot een schot te komen.
Tegen Marokko lukte dat meerdere keren goed. Tegelijkertijd waren er ook momenten waarop hij zichzelf nóg beter had kunnen positioneren.
In de eerste clip zien we direct hoe weinig ruimte hij soms nodig heeft om tot een schot te komen.
In de tweede clip is goed te zien hoe Mbappé zichzelf in positie brengt.
Omdat Mbappé rechtsbenig is en de voorzet of pass in veel situaties vanaf de linkerkant komt, moet hij rekening houden met zijn eerste aanname.
De kunst is om net voorbij de eerste verdediger positie te kiezen. Zo heb je daar geen last meer van en ervaar je zo min mogelijk druk vanaf rechts. Een klein detail, maar met een grote impact.
In het volgende moment zie je dezelfde situatie, maar volgt er geen schot. De ruimtes lijken ongeveer hetzelfde. Om de kans op een schot te vergroten, kan hij hier met een iets andere aanname wellicht wél tot een schot komen. Of hij vooraf gescand heeft, is door het inzoomen helaas niet te zien.
De vierde clip laat zien dat het nóg vaker kan. Dit was misschien wel de meest kansrijke situatie.
In de laatste clip kiest hij opnieuw sterk positie, maakt hij zijn scan en krijgt hij de bal. Zelf schieten is lastig en daarom verlegt hij de bal. De optimale positie hebben we aangegeven.
Wel is mooi te zien dat, doordat hij al in een uitstekende positie komt, er direct door drie verdedigers wordt gereageerd op de dreiging van een schot. Daardoor ontstaat er ergens anders weer meer ruimte.
Hoe voorkom je dit?
De oplossing is eigenlijk verrassend eenvoudig. Kijk nog eens terug naar de eerste twee clips van deze sectie en let op de positie van de centrale verdediger.
Blijf als centrale verdediger in de schotlijn staan.
Dan sta je tussen Mbappé en het doel. Daarmee voorkom je dat hij direct kan uithalen. Hij zal eerst een actie moeten maken om alsnog tot een schot te komen. Dat kost tijd en maakt afronden een stuk lastiger.
Daarnaast is een goede samenwerking tussen keeper en centrale verdediger essentieel.
De centrale verdediger is verantwoordelijk voor de tweede paal. Dat betekent dat hij met een gesloten houding de lange hoek zoveel mogelijk afschermt. De keeper neemt de korte hoek voor zijn rekening.
Op die manier verklein je de kans dat Mbappé direct kan scoren aanzienlijk.
De Spaanse verdedigers zullen daarom compact moeten blijven, druk moeten zetten wanneer dat kan en vooral de schotlijn moeten blijven blokkeren.
Conclusie
Hoe belangrijk is Mbappé zonder bal?
Minstens zo belangrijk als mét bal. Zijn diepteloopacties, zijn positie tussen de linies en zijn positionering rondom het strafschopgebied dwingen verdedigers continu tot moeilijke keuzes. Soms profiteert hij daar zelf van. Minstens zo vaak profiteert een teamgenoot.
Haalde hij tegen Marokko het maximale uit zijn spel zonder bal?
Nee. Juist dat is misschien wel het meest opvallende. Op meerdere momenten lag er nog meer potentie in zijn loopacties en positionering. Als hij tussen de linies vaker vooruit handelt, gaat Spanje een nóg zwaardere middag tegemoet.
Hoe kan Spanje dit voorkomen?
Door in de oorspronkelijke structuur te blijven spelen. Bescherm de as, laat je niet uit positie lokken en voorkom dat Mbappé met zijn gezicht richting het doel aan de bal komt.
Dat klinkt eenvoudig. De uitvoering is een stuk lastiger.
Wil jij precies leren hoe spelers als Mbappé, Olmo en De Bruyne steeds de juiste ruimtes vinden tussen de linies?
In onze minicursus Positie kiezen in het blok laten we je in ongeveer 30 minuten stap voor stap zien hoe topspelers dit doen, waarom het werkt en hoe jij dit direct kunt toepassen.
Moeilijk?
Nee. Als je weet waar je op moet letten, zie je het overal terug.